Ekaina heldu da, ebaluazio garaia, eta otsailean, lauhilabetekoaren hasieran esandakoa gogoratzeko une heldu da. Irakasgaia honen nota jartzeko hainbat aldagai izango dira kontutan: asistentzia, parte hartzea (blogean eta klasean), azterketa eta lauhilabetean zehar prestatutako lana. Beraz maratoi honetan erregularra izatea gomendagarria da. Animo eta zorte ona!

Lauhilabete honetako klaseko lanak

Lanari dagokionez, informazioarekin lan egiten duen erakunderen bat aukeratu behar zen, bai komunikabideren bat, bai erakunde publikoren bat, bai liburutegiren bat,… eta erakunde horrek informazioa zelan jaso, gorde, sailkatu, berreskuratu eta berrerabiltzen duen azaldu behar zen. Guztira 7 talde-lan prestatu dira, baita klasean aurkeztu ere.

Lan interesgarriak direnez, lanen laburpenak blogean jartzea interesgarria iruditzen zait. Beraz, ikusita pertsona batzuk oraindik ez dutela ezer idatzi blog honetan, laburpenak honakoek prestatu eta bidaliko dituzte: Efe agentziari buruzkoa Aritzek prestatuko du, Diario Vascoren hemerotekarena Mikelek, Eibarko liburutegiarena (zuen esku, blogean denok idatzi duzue eta beraz, norbaitek errepikatu beharko du), Eskoriatzako liburutegiarena Irunek, Goiena Telebistarena Paulak, Radio Vitoriarena Janirek, eta azkenik HUHEZIko liburutegi unibertsitarioarena (zuen esku, pertsona bat aukeratu).

Hementxe duzue Gorkak eta Anek Parlamentuan egin zituzten argazkiekin bisitaren kronikatxoa (bazen garaia blog honetan irudiak ere txertatzeko!). Eskerrik asko bioi!

Goizeko 10.00ak: bisita hasteko ordua, baina sei bat pertsona baino ez geunden…

10.30ak: taldetxoa bildu gara (eskerrak!), baina “norbait” Gasteizen galdu zaigu, eta erreskatera bi mutil gazte eta prestu doaz (batekin nahikoa zen, ezta Ibai?).

10.35ak: Parlamentuan sartu gara (sartzeko Nortasun Agiria eskaneatu didate). Protokolo arduradunak ongi-etorria ematen digu.

10.40ak: Legebiltzarreko bilkura aretora sartzen gara. Hitzaldia entzun ondoren, jesarleku, telefono, mikro, atril eta bidean topatzen dugun guztia ukitzeko aukera dagoenez, ez dugu aukera galtzen.

Salón de sesiones

Imanol

Salón de sesiones

Ane

IMG_2610

Etabar.

11.00ak: Hamaiketan hamaiketakoa.

Gosaria

11.15ak: Legebiltzarreko proiektu dokumentalen gaineko azalpena (ikus Xabierrek horren gainean dioena aurreko post-ean). Ondoren alboko eraikinera joan ginen parlamentuko liburutegia bisitatzera.

 

Vista general

Leyendo revistas

12.00etan bisita amaitu zen.

Agur Gasteiz…

Galdera bat: Eskoriatzara heldu zineten?

Dokumentazio legislatiboa hurbilagotik ezagutzeko Eusko Legebiltzarrera joan ginen atzo. Liburutegiko teknikariak (eskerrik asko Txaro!) ederto erakutsi zizkigun legebiltzarraren baliabide dokumentalak. Beraz, bestelako klasea izan genuen ostegunean. Xabier Gorostidik bisitaren kronika prestatu digu:

“Atzo, hilak 22, dokumentazio asignaturatik gasteizera irtenealdia egin genuen, parlamentua eta bere organizazioa ezagutzeko.

Gelakide baten deiak esnatu ninduen, eta mugikorreko zarata entzun bezain pronto ohartu nintzen lokartu egin nintzela.

Aurpegia busti, arrapaladan jantzi eta gasteizeko bidean jarri nintzen kotxean. 10:00etan geunden geratuta parlamentu kanpoan, eta hamarrak izateko hamar minuturen faltan Gasteizko sarreran nengoen. 10 minutu neuzkan, parlamentua aurkitu eta aparkatzeko, baina azkenean gehiago iraun parlamentua topatzen Arrasatetik Gasteizera joaten baino.

Ordu erdiko atzerapenarekin heldu nintzen bertara, eta ordurako legebiltzarra ikusita zeukaten jada. Gero hitzalditxo bat izan genuen, aurretik lunch txiki batekin ongi etorria egin zigutelarik.

Bertan hizlariak, eusko jaurlaritzak eta legebiltzarrak interneten dituzten balibideei buruz hitz egin zuen.

Digitalizazioa dela eta ez dela, gauzak asko aldatu dira legebiltzarreko dokumentazioko langileentzat, sekulako iraultza jasan baitu beraien lan egiteko moduak.

Lehenik eta behin Zabalik ekimena aipatu zuen. Gizarte osoari eskaintzen zaion atari honek, 20 gai sozial ezberdini buruz alerta zerbitzua eskatzeko aukera ematen digu. Adibidez, hezkuntzarekin lotutako edozein lege aldaketa egin bezain pronto, zerbitzu hori eskatu duten guztiek e-mail informatibo bat jasoko dute beraien e-postan.

Gero Intranet izan zuen hizpide. Zerbitzu hau edozeinek erabili badezake ere, erabiltzaile internoek darabilte gehienbat. 3 zati ezberdin dauzka, Biblioteka (zuzenbide politikoari bideratuta gehienbat), Artxiboa eta Dokumentazioa (oso espezializatua, parlamentuko jardunari bideratuta eta informazio orokorrik ez duena). Aipatzekoa da parlamenturako interesgarriak diren, liburu, nobela edo presta idatziko artikuluak bertan jartzen dituztela, izan ere zailtasun handia dago hauek kudetazeko orduan, egile eskubideak direla eta.

Izarori dagokionez, parlametuko inizitiba legegile oro, gizartearen esku jartzen ditu zerbitzu honek (lege-proeiktuak, lege-ez proiektuak, kontrol iniziatibak…) Parlamentuaren webgunean, dokumentu baliabideak atalaren barruan aurkitzen da datu basea. Bertan edozein plenori buruzko informazioa aurki dezakegu, baita bideo formatuan ere. Ikusi ahal izateko, quick time plug-in-a eduki behar da baina hau edukiz gero oso erabilgarria da. Izan ere, pleno bati buruzko informazio idatzia eskatuz gero, bi aste itxaron ditzakezu informazio hori heltzeko zain, baina bideoa momentuan ikus dezakezu nahi duzun beste aldiz. Oso barregarria izan zen, zeren eta adibide gisa Ibarretxeren pleno agerraldi bat jarri zigun. Hain zen aspaldikoa, non Ibarretxe ez zegoen burusoil.

Atal honetan, dossierrak aurki ditzakegu. Bertan legebiltzarkideei erabilgarriak diren dossierrak aurki daitezke. Adibidez, eusko jaurlaritzako ordezkari bat Norbegiako emakumeen egoera aztertzera joango da. Ba dokumentazioko langileek, Norbegiari buruzko eta bertako emakumeen egoerari buruzko informazioak jartzen dituzte sarean. Zerbitzuak atalean aldiz, prentsa saila dago. Bertan legebiltzarrari buruz interesgarri diren prentsa dokumentuak pilatzen dira.

Amaitzeko legebiltzarreko liburutegia ikusi genuen, eta baita hango informazio biltegiak.

Biltegiak lur azpian daudenez, hezetasun handia daukate eta arazo ugari egoten dira gauzak behar bezala kontserbatzeko. Hori bai, fondo antiguoko altxorrak ( gero-ren kopia orijinala, … etab.) beste leku batean daude gordeta, segurtasun eta kontserbazio egoera hobeagotan. Normala den legez, hauek ez zizkiguten erakutsi.

Amaitzeko liburutegia ikusi genuen. Nahiko txikia da, eta gero eta erabilera murritzagoa du, digitalizazioaren erruz. Orain legebiltzarkideek behar duten informazio gehiena sarean dago, baita oposizioak egiteko beharrezko informazioa ere.”

Xabi Gorostidi

Gaur, Liburuaren eguna ospatzen da hainbat lekutan. UNESCOk 1995. urtean izendatu zuen apirilaren 23a liburuaren nazioarteko egun gisa. Beraz, nahiko ospakizun berria da.

Zergatik aukeratu zen egun hori? Zenbait arrazoi daude horretarako, nagusienak aipatuko ditut: alde batetik egun horretan bi idazle famatu hil zirelako: Shakespeare eta Cervantes. Biak ala biak, antza denez, egun berean eta urte berean hil ziren, 1616.ean alegia. Kontua da, sasoi hartan Espainia eta Ingalaterrako egutegiak desberdinak zirela, batean gregoriarra zen, eta bestean juliarra. Bi egutegiak ez datoz guztiz bat, eta beraz, Shakespeare egun bat arinago hil zen Cervantes baino. Baina, tira, hori oso garrantzitsua da?

Bestalde, Espainian 1930. urtetik Liburuaren Eguna apirilaren 23an ospatzen zen. Hasiera batean Bartzelona inguruan errotu zen Liburu Egunaren ospakizuna. Urteak aurrera joan ahala, ohitura Katalunia osotik zabaldu zen, ohikoa bihurtuz elkar maite zuten pertsonek larrosak eta liburuak elkartrukatzea. Horregatik maiz liburuaren egunaren sinbolo gisa larrosa erabiltzen da.

Katalanek beraz, gaurko egunez, bi ospakizun dituzte: batetik, liburuaren eguna, eta bestetik, “Diada de Sant Jordi”, hau da, katalan nazioaren eguna. Sant Jordi, Saint George, San Jorge, edota euskaraz galdutako Done Jurgi, dragoia hil zuen erromatar soldadu kristaua izan zen, eta zenbait herrialdetako patroia da, besteak beste, Kataluniakoa eta Ingalaterrakoa.

Liburuaren egunera bueltatuz, gaurko egunez aipatzen ez den kontu bat bada, UNESCOk, nazioarteko editoreen elkarteen eskariz, apirilaren 23ari World Book and Copyright Day izendatu zuela, hau da, Liburuaren eta Egile Eskubideen Munduko Eguna.

Ospakizun eta aldarrikapen eguna

Egun honen kariaz, liburutegi gehienek zerbait ezohikoa, berezia, apartekoa programatzen dute. Baina kontraesana hortxe dago. Europako artezarau bati jarraituz, liburutegiak liburuak maileguan uztearren, egile eskubideengatik kanon bat ordaintzearen kontra daude, baina gaurko eguna ospatzen dute, Copyrightaren eguna den arren.

Beraz, liburutegi batzuk apirilaren 23a ospatzen duten bitartean, beste batzuk aldarrikapenetarako egun gisa erabiltzen dute. Ikus esate baterako kanonaren aurkako plataformak gaur sarean jarritako komunikatua.

Egunotan Informazio- eta dokumentazio-iturriei arreta berezia eskaini diogu, bereziki erreferentzia lanei (motak, ezaugarriak, adibideak,…). Hala ere, klasean ez dut astirik izan bigarren mailako informazio iturriekin amaitzeko eta bloga erabiliko dut horretarako.

Bigarren mailako iturrien artean badira liburuen errepertorioak, aldizkarien errepertorioak, aldizkarietako artikuluen errepertorioak (honarte klasean aipatutakoak), baita bestelako dokumentuen errepertorioak ere. Esate baterako doktorego-tesien erreferentziak biltzen dituztenak. Teseok adibidez, Espainiako unibertsitateetan aurkeztutako tesien gaineko oinarrizko informazioa eskaintzen du. Euskaraz prestatutako doktorego tesiak Inguma datu-basean katalogatuta daude, eta kasu batzuetan erreferentziaz gainera testu osorako sarbidea eskaintzen da. Dena den badirudi Tesiker egitasmoak euskarazko doktorego-tesi guztien testu osorako sarbidea eskainiko duela. Ordura arte itxaron beharko dugu, nahiz eta zoritxarrez argi-ilun ugari badiren. Baina hori beste kontu bat da…

Aste honetarako

Bi motatako erreferentzia lanak daude, lehenengo mailako informazioa eskaintzen dutenak eta bigarren mailakoa dutenak…

  • Maite, zertan datza bien arteko desberdintasuna?
  • Zeintzuk dira lehenengo mailako informazioa eskaintzen duten dokumentuak? Zerrendatu eta bakoitza lerro bitan deskribatu.
  • Bibliografia ofizialak zer diren, nork egiten dituen eta zein tresna erabiltzen den komentatu. Euskal Herrian bibliografia ofizialik bada? Zer dira Jon Bilbaoren Eusko Bibliographia eta XX. mendeko euskal liburuen katalogoa?
  • Amaitzeko, Maite, hainbat iturri aipatu ditut klasean, horietako asko MUko bibliotekaren web gunetik esku-eskura ditugu, zehazki zeintzuk?

Inkisioak XVI. mendean Index Librorum Prohibitorum et Expurgatorum sortu zuen, hau da, Eliza Katolikoak debekatzen zituen liburuen zerrenda. Hala egile batzuren obra osoa, lanen bat edota kapituluren bat irakurtzea debekatzen zuen fedearen kontra joatearren.

Zerrendaren lehen edizioa 1559an kaleratu zen, eta eguneratuta mantentzeko 1571. urtean Indizearen Kongregazio Sakratua sortu zen. Eta harrigarria bada ere, XX. mendera arte mantendu da indizea. Azken edizioa 1948. urtean argitaratu zen, 4.000 titulu zituen eta 1966. urtera arte indarrean iraun zuen.

Indexean obra edo egile bat sartzeko arrazoiak asko izan zitezkeen. Esate baterako Elizak ezarritako egi edo dogmen kontra joatea: Koperniko edo Kepler-ek lurrak eguzkiaren inguruan biran zebilela esateagatik zerrendan mende bat baino gehiago egon ziren. Halaber heresia edota sexu aipu esplizituengatik hainbat obra Indexean sartu zituzten. Pentsalari eta filosofo (Spinoza, Descartes, Kant, Hume…) ugariren lanak zerrendatu ziren. Are gehiago ateismoagatik eta Elizaren kontrako jarrerarengatik Schopenhauer, Marx edota Nietzsche-ren argitalpenak kalera irten orduko debekatuta zeuden.

Beraz, mendebaldean irakurketarik interesgarrienak Elizak irakurketa zirkuitutik kanpo atera zituen.

Biblioteketan, liburu madarikatuen zerrenda liburuzainek aplikatu zuten. Beraien ardura zen halako libururik bibliotekan irakur ez zedin bermatzea. Imajinatzen dut liburuzainarentzat alde batetik ardura handia izan zela zerrenda aplikatzea, eta liburuok irakurtzen ez uztea (halako obrarik irakurtzeak eskumikatzea baitzekarren); baina bestalde konplizeak izan ziren. Edo ez. Agian beraiek irakurri zituzten liburuok. Auskalo!

Gogorazpena
Martxoan blogean jarritako testuak apirileko lehenengo klaserako erantzunda egon behar dute (hau da, apirilaren 3rako). Beraz, Idurre, Malen eta Imanol animo! Besteon parte hartzea asko estimatuko dudala imajinatzen duzuelakoan nago…

Bestalde, gaurtik hasita, orkestrako zuzendariak blogean jarritako testu berri bakoitzari astebeteko epean erantzun beharko zaio.